İmzalar Ankara'da atıldı: Nabucco rüya değil gerçek

Türkiye'nin Doğu sınırından başlayıp Avusturya'ya kadar uzanacak 3 bin 300 kilometrelik dev projeyle ilgili hükümetler arası anlaşmaya Başbakan Tayyip Erdoğan, Avusturya Başbakanı Werner Faymann, Bulgaristan Başbakanı Sergei Stanishev, Macaristan Başbakanı Gordon Bajnai, Romanya Başbakanı Emil Boc ve Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso birlikte imza attı.

Erdoğan, imza törenini 'tarihî bir adım' olarak nitelendirirken Nabucco'nun 'Asya'dan Avrupa'ya uzanan işbirliği platformu' olacağını söyledi. Projenin AB yolundaki Türkiye'ye yeni bir soluk getireceğini de vurgulayan Başbakan, 'rüya' nitelendirmelerine karşı çıktı: "Unutmayalım ki zamanında Bakü-Tiflis-Ceyhan projesi de rüya olarak yorumlanmıştı. Nabucco, olumsuz yorumları boşa çıkaracak bir başarı hikâyesi olacak.'' Erdoğan, Azeri, Türkmen, Irak, Suriye ve Mısır gazını Avrupa'ya taşıyacak projeye Rusya ve İran'ın da katılabileceğini açıkladı. AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso da projenin önemine değinirken tedarikçi ülkelere, "Doğalgazınızı almaya hazırız." dedi. Asrın projesi için düzenlenen törene 16 ülkeden cumhurbaşkanı, başbakan ve bakan düzeyinde katılım oldu. Davetli olması- na rağmen Rusya ve Türkmenistan törene temsilci göndermedi.

Nabucco Projesi hükümetler arası anlaşması dün Rixos Otel'de düzenlenen zirvede imzalandı. Başbakan Erdoğan, törende atılan imzalarla katılımcı ülkeler arasında zaten var olan dostluk ve işbirliğinin daha da artacağını ve birbirlerine daha da yakınlaşacağını belirtti. Erdoğan, projeyi bir enerji hattından öte "Asya'dan Avrupa'ya uzanan bir dostluk ve işbirliği platformu" olarak gördüklerini bildirdi. Erdoğan, "Bu nedenle, projenin bu coğrafyada ülkelerimiz arasındaki dostluğa, halklarımızın refahına ve sonraki nesillerin geleceklerinin güvence altına alınmasında büyük katkılar sağlayacağına tüm kalbimle inanıyorum.'' diye konuştu.

Türkiye'nin, bu projeyi başından beri desteklediğini hatırlatan Erdoğan, bundan sonra da kararlı bir şekilde desteklemeye devam edeceklerini bildirdi. Projenin, Türkiye'nin ve Avrupa'nın artan enerji ihtiyacının karşılanmasına orta vadede ciddi katkılar sağlayacağını vurgulayan Başbakan, Türkiye'nin fikri temellerini attığı projenin ilk yıllarında sadece Azeri gazının taşınmasının öngörüldüğüne dikkat çekti. Başbakan, "Sonraki aşamalarında ise Türkmenistan, Irak, Suriye, Mısır ve sıvılaştırılmış doğalgazın yani tankerlerle taşınması yoluyla da Katar doğalgazının devreye girmesi temennimizdir. Şartlar elverdiğinde İran gazıyla belki Rus gazını da Nabucco vasıtasıyla Avrupa'ya taşımak mümkün olacaktır." dedi. Nabucco boru hattı sürecinde yaşanan en ilginç gelişmelerden birisini de İran konusu oluşturuyor. Daha önce kaynak ülkeler arasında ismi geçen İran, imza törenine davet edilmediği gibi kaynak ülke olarak da öne çıkmadı. Başbakan Erdoğan'ın konuşmasında kaynak ülke olarak İran'ı saymaması dikkat çekti.

Nabucco Projesi'nin, bir boru hattı projesi olmanın ötesinde bir anlam ve önem taşıdığını vurgulayan Başbakan Erdoğan, şunları kaydetti: "Proje sayesinde geniş bir coğrafyada kaynak, transit ve tüketici ülkeler arasında uzun soluklu ve ortak çıkarlara dayalı bir işbirliği süreci başlatılmış bulunuyor. Türkiye, Nabucco Projesi'ni insanlığın en ciddi sorunlarından biri olan enerji ihtiyacını gidermek için güçlü bir şekilde desteklemektedir. Böylece enerji boru hatlarının Doğu'dan Batı'ya ulaşan güzergâhında sadece doğalgazın değil, toplumların karşılıklı diyalog temennisinin de hayat bulacağı inancındayız." Başbakan Erdoğan, Türkiye'nin proje açısından öneminin sadece coğrafi konumundan kaynaklanmadığını, kaynak ve tüketici ülkeler açısından da önem kazandığını ve güvenilir bir transit ülke haline geldiğini söyledi. Türkiye'nin enerji stratejisinin içerdiği hedeflerin, AB hedefleriyle örtüşmesi ve diğer ortaklarla yürütülen projelerin bu güvenilirliği daha da pekiştireceğini ifade etti. 2006 yılında Azerbaycan ve Gürcistan ile birlikte faaliyete geçirilen Bakü-Tiflis-Ceyhan ile 2007'de gaz sevkıyatına başlanan Bakü-Tiflis-Erzurum doğalgaz boru hattının da ülkeye duyulan güvenin somut ifadesi olduğuna dikkat çeken Erdoğan, "Projenin tam üyelik yolunda ilerlediğimiz AB ile enerji alanındaki işbirliğimize yeni bir boyut ve soluk getirmesini temenni ediyorum." şeklinde konuştu.

İmzalanan hükümetler arası anlaşma ile birlikte projenin hukuki altyapısının tamamlanmasına yönelik ilk ve en önemli adımlardan birinin atıldığını anlatan Başbakan Erdoğan, bu aşamaya uzun müzakereler sonunda gelindiğini belirtti. Bu imza ile hukuki altyapı çalışmalarının sona ermiş olmayacağını, bundan sonraki aşamada projenin sahibi olan Nabucco Uluslararası Şirketi'nin taraf ülkelerin her biri ile proje destek anlaşması müzakerelerine başlayacağını bildirdi. Bu çalışmaların da 6 ay içinde biteceğini anlatan Erdoğan, hukuki altyapı çalışmalarına paralel olarak boru hattına kaynak sağlanması çalışmalarının da sürdürüldüğünü belirtti. Bu hususta Avrupa Birliği Komisyonu ile ortaklaşa mekanizmalar üretilmeye çalışıldığına işaret eden Başbakan Erdoğan, "Bizler taraf devletler olarak projenin hayata geçirilmesine yönelik somut adımlar attıkça, kaynak ülkelerin de Nabucco'ya olan ilgisinin artacağını umuyoruz." dedi.

ZİRVEYE 5 BAŞBAKAN, 1 CUMHURBAŞKANI KATILDI

İmza töreninden sonra aile fotoğrafı çekildi. Fotoğarafta şu isimler yer aldı: "Türkiye'den Başbakan Tayyip Erdoğan, Enerji Bakanı Taner Yıldız, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Avusturya'dan Başbakan Werner Faymann, Federal Ekonomi Bakanı Reinhold Mitterlehner, Azerbaycan'dan Enerji Bakanı Natık Aliyev, Bulgaristan'dan Başbakanı Sergei Stanishev, Enerji Bakanı Petar Dimitrov, Gürcistan'dan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Enerji Bakanı Aleksandre Khetaguri, Irak'tan Başbakan Nuri el-Maliki, İsveç'ten AB Dönem Başkanlığı Temsilcisi Mikael Eriksson, Macaristan'dan Başbakan Gordon Bajnai, Enerji Bakanı Peter Honig, AB Komisyonu Başkanı Manuel Barroso, AB Komisyonu Enerji Komiseri Andris Piebalgs, Almanya'dan Devlet Sekreteri Jochen Homann, Mısır'dan Petrol Bakanı Semih Fehmi, Romanya'dan Başbakan Emil Boc, Ekonomi Bakanı Adrian Videanu, Suriye'den Petrol Bakanı Sufian Al-Allao, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Direktörü Riccardo Puliti, Avrupa Yatırım Bankası Direktörü Thomas Baret, Nabucco Uluslararası Şirketi Yönlendirme Komitesi Başkanı Werner Auli ve ABD Avrasya Enerji Özel Temsilcisi Büyükelçi Richard Morningstar."

Boru hattı yatırımları teşvik edilecek

Nabucco Projesi'ne ilişkin anlaşmaya taraf olan Avusturya, Bulgaristan, Macaristan, Romanya ve Türkiye ortak bir bildiri yayımladı. Doğalgazın güvenli ve kesintisiz şekilde taraf devletlerin toprakları üzerinden taşınmasını teminen Nabucco Boru Hattı sisteminin teşvik edilmesinde, geliştirilmesinde, inşasının ve işletiminin kolaylaştırılmasında işbirliği ihtiyacına dikkat çeken taraflar, projeye yönelik yatırımların teşvik edilmesi arzusunu ortaya koydu. Ortak açıklama, taraf devletlerin başbakanlarınca imzalandı. Projeye ilişkin taahhütlerini teyit eden taraflar, şu hususları müşterek olarak bildirdi: "Taraf devletler, Nabucco Projesi'ne ilişkin anlaşmanın amacı ve hedefine engel olabilecek davranışlardan kaçınacak. Anlaşmanın mümkün olan en kısa süre içerisinde yürürlüğe girmesi için iç hukuka ilişkin gerekliliklerin yerine getirilmesi için gereken tüm adımları atmaya çaba gösterecek. Yükümlülüklerini tam olarak yerine getirebilmek için gereken yasal mevzuatın kabulü de dahil olmak üzere gerekli tedbirleri almaya çaba gösterecek. Altı ay içerisinde Nabucco Uluslararası Şirketi ile Proje Destek Anlaşması'nı sonuçlandırmak için gereken tüm adımları atmaya çaba gösterecek.

Kaynak : Zaman Gazetesi